در حال بارگذاری 0%
// منو.exe
خانه رزومه بلاگ تماس سفارش
English فارسی

بلاگ

// ls -la ~/posts --sort=date

چرا وای‌فای ۵ گیگاهرتز سریع‌تر است ولی از دیوار رد نمی‌شود؟
تکنولوژی ۱۴۰۵/۰۸/۰۸

چرا وای‌فای ۵ گیگاهرتز سریع‌تر است ولی از دیوار رد نمی‌شود؟

روتر خانگی دو شبکه دارد: ۲٫۴ گیگاهرتز و ۵ گیگاهرتز. یکی ردِ دیوار می‌رود ولی کند است، دیگری سرسام‌آور سریع است ولی در اتاق بعدی نفس نمی‌کشد. در این نوشته می‌بینیم فرکانس دقیقاً چه می‌کند: چرا پهنای باند بالاتر یعنی داده‌ی بیشتر در ثانیه؛ وقتی موج به دیوار می‌رسد چه سرنوشت‌هایی پیدا می‌کند (رد شدن، بازتاب، جذب)؛ چرا دیوار بتنی در ۵ گیگاهرتز تا ۴۰ دسی‌بل توان می‌بلعد؛ و طول موج ۱۲ سانتی‌متری با ۶ سانتی‌متری چه فرقی در گشتن پشت موانع دارد — با شبیه‌سازی نقشه‌ی سیگنال یک آپارتمان در Python و آزمایشگاه تعاملی‌ای که آپارتمان را با هر دو باند روشن می‌کنید.

cat wifi-5ghz-wall-penetration.md
چرا هر کد QR سه تا مربع توی گوشه‌هایش دارد؟
تکنولوژی ۱۴۰۵/۰۸/۰۶

چرا هر کد QR سه تا مربع توی گوشه‌هایش دارد؟

هر کد QR سه مربع بزرگ در سه گوشه دارد و گوشه‌ی چهارم مربع ندارد. در این نوشته می‌بینیم آن سه مربع (الگوی یابنده) دقیقاً چه می‌کنند: چطور دوربین در عکسی تار و کج جای کد، جهت و مقیاسش را درمی‌آورد؛ چرا دقیقاً سه‌تا هستند و نه دو یا چهار؛ چرا شکل‌شان نسبت ۱:۱:۳:۱:۱ دارد؛ و تصحیح خطای Reed-Solomon چطور کد را با لکه هم خوانا نگه می‌دارد — با ساخت و پیدا کردن مربع‌ها در Python و آزمایشگاه تعاملی‌ای که خودتان جای اسکنر می‌ایستید.

cat how-qr-codes-work.md
آن صدای جیغِ دایل‌آپ هنگام وصل شدن به اینترنت چه بود؟
تکنولوژی ۱۴۰۵/۰۷/۱۴

آن صدای جیغِ دایل‌آپ هنگام وصل شدن به اینترنت چه بود؟

آن صدای جیغ هنگام اتصال دایل‌آپ نویز نبود؛ مکالمه‌ی دو مودم بود. از بوق شماره‌گیری و DTMF تا بوق جواب ۲۱۰۰ هرتز، منوی V.8 و آزمون خط: چرا هر کلید دو بوق داشت، چرا آن صدا با گوشی معمولی هم شنیده می‌شد و چرا برداشتن گوشی اتصال را می‌بُرید — با بازسازی کامل آن صدا در Python و آزمایشگاه تعاملی دایل‌آپ.

cat dial-up-screech.md
اولین باگِ تاریخ کامپیوتر واقعاً یک حشره بود
تکنولوژی ۱۴۰۵/۰۷/۱۰

اولین باگِ تاریخ کامپیوتر واقعاً یک حشره بود

ماجرای واقعی شب‌پره‌ای که در ۹ سپتامبر ۱۹۴۷ در رله‌ی شماره ۷۰ کامپیوتر Mark II هاروارد گیر کرد و به لاگ‌بوک چسبانده شد؛ چرا یک حشره ماشین ۲۵ تنی را زمین‌گیر کرد، واژه‌ی Bug از کجا آمد (ادیسون، ۱۸۷۸)، نقش گریس هاپر و تولد دیباگ سیستماتیک — با شبیه‌سازی Python و آزمایشگاه تعاملی پیدا کردن شب‌پره.

cat first-computer-bug-moth.md
راز فایل‌هایی که حذف می‌کنیم اما واقعاً پاک نمی‌شوند
تکنولوژی ۱۴۰۵/۰۶/۲۲

راز فایل‌هایی که حذف می‌کنیم اما واقعاً پاک نمی‌شوند

Delete همیشه به معنی نابودی داده نیست. سیستم‌عامل ممکن است فقط نشانی فایل را کنار بگذارد، در حالی که بیت‌های آن هنوز روی حافظه باقی مانده‌اند. با بازیابی اطلاعات، تفاوت HDD و SSD، TRIM و File Carving آشنا شوید.

cat how-deleted-files-are-recovered.md
تاچ‌اسکرین چگونه لمس انگشت را تشخیص می‌دهد؟
تکنولوژی ۱۴۰۵/۰۶/۰۸

تاچ‌اسکرین چگونه لمس انگشت را تشخیص می‌دهد؟

بررسی عمیق صفحه‌های لمسی خازنی: خازن، شبکه الکترودها، محاسبه مختصات X و Y، تشخیص Tap و Swipe و Pinch Zoom، Touch Controller، مقایسه با صفحه‌های مقاومتی و کد بررسی هندسی دکمه.

cat how-touchscreens-work.md
کد مورس چگونه کار می‌کند؟ وقتی دو علامت برای ارتباط کافی بودند
تکنولوژی ۱۴۰۵/۰۶/۰۷

کد مورس چگونه کار می‌کند؟ وقتی دو علامت برای ارتباط کافی بودند

بررسی عمیق کد مورس: چرا فقط دو علامت برای ساختن یک سیستم ارتباطی کامل کافی است، چرا حرف E فقط یک نقطه است، نقش زمان‌بندی و سکوت در پیام، تاریخچه تلگراف، ساخت Encoder/Decoder با پایتون و تبدیل‌کننده تعاملی متن به مورس و برعکس.

cat morse-code.md
فایل‌های حذف‌شده کجا می‌روند؟ حقیقتی درباره Delete که نمی‌دانستید
تکنولوژی ۱۴۰۵/۰۵/۲۳

فایل‌های حذف‌شده کجا می‌روند؟ حقیقتی درباره Delete که نمی‌دانستید

بررسی عمیق اینکه بعد از حذف فایل واقعاً چه اتفاقی می‌افتد. درک فایل‌سیستم، TRIM، تفاوت SSD و HDD، Thumbnail، کش مرورگر، لاگ دیتابیس، بکاپ، نسخه‌های ابری و استاندارد پاک‌سازی رسانه NIST.

cat where-deleted-files-go.md
یک CPU چگونه ساخته می‌شود؟ از شن تا میلیاردها ترانزیستور
تکنولوژی ۱۴۰۵/۰۵/۱۷

یک CPU چگونه ساخته می‌شود؟ از شن تا میلیاردها ترانزیستور

بررسی عمیق مسیر ساخت پردازنده از شن و سیلیس تا میلیاردها ترانزیستور. درک ویفر، لیتوگرافی EUV، ترانزیستور، اتصالات فلزی، بسته‌بندی و قانون مور.

cat cpu-from-sand.md