در حال بارگذاری 0%
// منو.exe
خانه رزومه بلاگ تماس سفارش
English فارسی

بلاگ

// ls -la ~/posts --sort=date

چرا وای‌فای ۵ گیگاهرتز سریع‌تر است ولی از دیوار رد نمی‌شود؟
تکنولوژی ۱۴۰۵/۰۸/۰۸

چرا وای‌فای ۵ گیگاهرتز سریع‌تر است ولی از دیوار رد نمی‌شود؟

روتر خانگی دو شبکه دارد: ۲٫۴ گیگاهرتز و ۵ گیگاهرتز. یکی ردِ دیوار می‌رود ولی کند است، دیگری سرسام‌آور سریع است ولی در اتاق بعدی نفس نمی‌کشد. در این نوشته می‌بینیم فرکانس دقیقاً چه می‌کند: چرا پهنای باند بالاتر یعنی داده‌ی بیشتر در ثانیه؛ وقتی موج به دیوار می‌رسد چه سرنوشت‌هایی پیدا می‌کند (رد شدن، بازتاب، جذب)؛ چرا دیوار بتنی در ۵ گیگاهرتز تا ۴۰ دسی‌بل توان می‌بلعد؛ و طول موج ۱۲ سانتی‌متری با ۶ سانتی‌متری چه فرقی در گشتن پشت موانع دارد — با شبیه‌سازی نقشه‌ی سیگنال یک آپارتمان در Python و آزمایشگاه تعاملی‌ای که آپارتمان را با هر دو باند روشن می‌کنید.

cat wifi-5ghz-wall-penetration.md
چرا هر کد QR سه تا مربع توی گوشه‌هایش دارد؟
تکنولوژی ۱۴۰۵/۰۸/۰۶

چرا هر کد QR سه تا مربع توی گوشه‌هایش دارد؟

هر کد QR سه مربع بزرگ در سه گوشه دارد و گوشه‌ی چهارم مربع ندارد. در این نوشته می‌بینیم آن سه مربع (الگوی یابنده) دقیقاً چه می‌کنند: چطور دوربین در عکسی تار و کج جای کد، جهت و مقیاسش را درمی‌آورد؛ چرا دقیقاً سه‌تا هستند و نه دو یا چهار؛ چرا شکل‌شان نسبت ۱:۱:۳:۱:۱ دارد؛ و تصحیح خطای Reed-Solomon چطور کد را با لکه هم خوانا نگه می‌دارد — با ساخت و پیدا کردن مربع‌ها در Python و آزمایشگاه تعاملی‌ای که خودتان جای اسکنر می‌ایستید.

cat how-qr-codes-work.md
گویا زبان برنامه‌نویسی فارسی
برنامه‌نویسی ۱۴۰۵/۰۷/۲۳

گویا زبان برنامه‌نویسی فارسی

گویا یک زبان برنامه‌نویسی فارسی است که فارسی‌بودنش فقط به ترجمه‌ی چند دستور محدود نشده: کلیدواژه‌ها و اعداد فارسی، پیام‌های خطای فارسی، پشتیبانی از تاریخ شمسی و یک IDE فارسی و راست‌چین. در این نوشته می‌بینید گویا چطور کار می‌کند، چطور از داخل مرورگر یا با محیط تعاملی (REPL) امتحانش کنید، و سورس کاملش با لایسنس MIT کجاست.

cat goya-persian-programming-language.md
ربات چگونه می‌فهمد کجاست، وقتی GPS ندارد؟ آشنایی عملی با SLAM
رباتیک ۱۴۰۵/۰۷/۱۷

ربات چگونه می‌فهمد کجاست، وقتی GPS ندارد؟ آشنایی عملی با SLAM

SLAM یعنی مکان‌یابی و نقشه‌سازی هم‌زمان: چرا شمردن دور چرخ‌ها کافی نیست، مسئلهٔ مرغ و تخم‌مرغ نقشه و موقعیت چطور حل می‌شود، Loop Closure چه می‌کند و Front-end و Back-end چه‌فرقی دارند — با یک SLAM دوبعدی کامل با Python و SciPy که خطای مسیر را از ۱٫۳ متر به ۸ سانتی‌متر می‌رساند.

cat slam.md
آن صدای جیغِ دایل‌آپ هنگام وصل شدن به اینترنت چه بود؟
تکنولوژی ۱۴۰۵/۰۷/۱۴

آن صدای جیغِ دایل‌آپ هنگام وصل شدن به اینترنت چه بود؟

آن صدای جیغ هنگام اتصال دایل‌آپ نویز نبود؛ مکالمه‌ی دو مودم بود. از بوق شماره‌گیری و DTMF تا بوق جواب ۲۱۰۰ هرتز، منوی V.8 و آزمون خط: چرا هر کلید دو بوق داشت، چرا آن صدا با گوشی معمولی هم شنیده می‌شد و چرا برداشتن گوشی اتصال را می‌بُرید — با بازسازی کامل آن صدا در Python و آزمایشگاه تعاملی دایل‌آپ.

cat dial-up-screech.md
ابن‌سینا و هوش مصنوعی؛ وقتی ماشین می‌گوید «من»
هوش مصنوعی ۱۴۰۵/۰۷/۱۱

ابن‌سینا و هوش مصنوعی؛ وقتی ماشین می‌گوید «من»

از آزمایش فکری انسان معلق ابن‌سینا تا مسئلهٔ آگاهی ماشین: تفاوت هوش، خودمدل‌سازی و تجربهٔ درونی، اتاق چینی سرل، نظریه‌های علمی آگاهی و گزارش‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۵ — همراه با نمونهٔ قابل‌اجرا با Python و دموی تعاملی.

cat ibn-sina-flying-man-ai-consciousness.md
اولین باگِ تاریخ کامپیوتر واقعاً یک حشره بود
تکنولوژی ۱۴۰۵/۰۷/۱۰

اولین باگِ تاریخ کامپیوتر واقعاً یک حشره بود

ماجرای واقعی شب‌پره‌ای که در ۹ سپتامبر ۱۹۴۷ در رله‌ی شماره ۷۰ کامپیوتر Mark II هاروارد گیر کرد و به لاگ‌بوک چسبانده شد؛ چرا یک حشره ماشین ۲۵ تنی را زمین‌گیر کرد، واژه‌ی Bug از کجا آمد (ادیسون، ۱۸۷۸)، نقش گریس هاپر و تولد دیباگ سیستماتیک — با شبیه‌سازی Python و آزمایشگاه تعاملی پیدا کردن شب‌پره.

cat first-computer-bug-moth.md
آیا پاوربانکِ شارژشده از پاوربانکِ خالی سنگین‌تر است؟
علم ۱۴۰۵/۰۷/۰۳

آیا پاوربانکِ شارژشده از پاوربانکِ خالی سنگین‌تر است؟

بررسی E=mc² در دنیای واقعی: چرا پاوربانک شارژشده حدود ۱٫۵ نانوگرم سنگین‌تر است، چرا الکترون‌های ورودی دلیلش نیستند، مقایسه با حد تفکیک ترازو و محاسبه با Python.

cat charged-power-bank-mass.md
راز فایل‌هایی که حذف می‌کنیم اما واقعاً پاک نمی‌شوند
تکنولوژی ۱۴۰۵/۰۶/۲۲

راز فایل‌هایی که حذف می‌کنیم اما واقعاً پاک نمی‌شوند

Delete همیشه به معنی نابودی داده نیست. سیستم‌عامل ممکن است فقط نشانی فایل را کنار بگذارد، در حالی که بیت‌های آن هنوز روی حافظه باقی مانده‌اند. با بازیابی اطلاعات، تفاوت HDD و SSD، TRIM و File Carving آشنا شوید.

cat how-deleted-files-are-recovered.md